De eerste eReader
In 1998 maakte ik als uitgever bij de ANWB voor het eerst kennis met het eBook, dankzij de Rocket eBook, een eReader uit de Verenigde Staten, met een hoogwaardig LCD-beeldscherm speciaal ontwikkeld voor het lezen van elektronische boeken, gekoppeld aan een eigen internetwinkel voor eBooks.
Toen ik het apparaat in handen kreeg werd ik meteen enthousiast. Ik dacht direct dat zo’n apparaat heel goed geschikt zou zijn voor vakantie en vrije tijd. Je kunt er makkelijk op reis zeer veel leesvoer in meenemen: een hele stapel boeken in éen apparaatje. Met zijn achtergrondverlichting leek het apparaat me ook prima geschikt om in het donker te lezen op de camping.
Bij de ANWB hielden we in die tijd enquetes onder leden, om ideeën voor DM-producten te toetsen. In één van die enquetes nam ik het idee mee om voor 300 gulden een Rocket eBook te verkopen met alle ANWB-reisgidsen van Frankrijk. Waar uiteindelijk succesvolle DM-producties als respons 35% potentiële kopers opleverden, gaf slechts 4% aan waarschijnlijk dit product te gaan kopen. De tijd was er nog niet rijp voor.
Belofte nog niet ingelost
Het eBook is tot op de dag van vandaag een belofte gebleven, die nog steeds niet is ingelost. Ook in de Verenigde Staten werd de eReader de afgelopen tien jaar nog geen groot succes. De productie van de Rocket eBook, die in 1999 terecht kwam bij de mediagigant RCA, is in 2002 wegens gebrek aan succes gestaakt. De doorbraak van het medium is nog uitgebleven. Terwijl de muziekindustrie helemaal op zijn kop is gezet door de komst van de mp3-tjes en de iPod, heeft het eBook nog maar een bescheiden plek veroverd.de muziekindustrie helemaal op zijn kop is gezet door de komst van de mp3-tjes en de iPod, heeft het eBook nog maar een bescheiden plek veroverd.
In de Verenigde Staten bestaat inmiddels wel een markt voor het downloaden van eBooks. In 2006 werd er voor 18 miljoen dollar aan eBooks verkocht, met een groei van 30%. In Nederland hebben we ebook.nl, met een groeiend aantal te downloaden boeken. Maar de omzet van eBooks is eigenlijk toch nog steeds marginaal.
Gebrek aan goede hardware De belangrijkste bottleneck voor een doorbraak van het eBook is naar mijn mening – naast de angst van uitgevers voor het illegaal kopiëren van hun content - het ontbreken van algemeen verkrijgbare, goede eReaders.xml:namespace prefix = o />
De verkoop van eBooks is op dit moment nog grotendeels gekoppeld aan hardware die niet in eerste instantie is ontwikkeld voor het lezen van elektronische boeken. De meeste ebooks worden nu nog gelezen op PDA’s (electronische agenda’s) en mobiele telefoons, met veel te kleine beeldschermpjes om comfortabel te kunnen lezen, of op gewone pc’s of notebooks, die weer niet makkelijk in de hand te nemen zijn.
De uitvinding van ePaper
De laatste jaren is er een belangrijke ontwikkeling geweest die een echte doorbraak mogelijk maakt van het eBook: de uitvinding van ePaper. Dit elektronisch papier moet je eigenlijk een keer gezien hebben om het goed te kunnen beoordelen. Het heeft vrijwel alle eigenschappen van papier. Je hebt er echter maar één vel van nodig. Het leescomfort is veel groter dan dat van een beeldscherm, ook en vooral tijdens de vakantie in de zon. Als het beeld op het elektronische papier is gevormd, staat het net zo scherp als op gewoon papier.
Met de toepassing van ePaper in de eReader is de ontwikkeling van een succesvolle “ipod for the eye” een stuk dichterbij gekomen. Nederland loopt voorop bij die ontwikkeling. Sinds 1996 is een eerste eReader met elektronisch papier in de handel: de iLiad, van voormalig Philips-dochter iRex. Nog steeds is de iLiad met zijn grote beeldscherm de Rolls Royce onder de eReaders, een apparaat dat nog meer te bieden heeft dan het lezen van eBooks alleen. Ook internationaal trekt dit product veel aandacht.
Nieuwe eReaders
De iLiad is niet meer de enige eReader met elektronisch papier. In de Verenigde Staten heeft de elektronica-reus Sony vorig jaar een eReader met ePaper op de markt gebracht. Deze maand is daarvan een tweede versie verschenen, na een succesvolle introductie.
Het apparaat (de Sony Reader PRS-505) heeft een kleiner beeldscherm met minder grijstinten dan de iLiad, maar is met een prijs van $300 (en een waardebon voor $150 aan eBooks) ook veel goedkoper. Het apparaat wordt helaas niet door Sony Nederland geïmporteerd en eigen import is niet erg zinvol, omdat je bijna 60 euro aan invoerrechten moet betalen en de gebruiksmogelijkheden nog te beperkt zijn. Helaas zijn de boeken voor het apparaat alleen te downloaden via de Sony Connect shop, de Sony variant op de iTunes store voor de iPod. En dan ook nog alleen met een Amerikaanse credit card. Zeer belangrijk voor de ontwikkeling van eBooks is de introductie van de Amazon Kindle, een eReader van de grote internet boekhandel Amazon.com. Ook voor deze eReader ($399), met een wat lomp uiterlijk en een scherm met dezelfde grootte als het apparaat van Sony, kunnen alleen boeken worden gedownload via de eigen webshop. Aantrekkelijk is de lage prijs van de boeken (vrijwel allemaal $9,95), het enorme aanbod en de mogelijkheid om draadloos boeken te downloaden. Net als de Sony eReader kunnen Nederlanders ook voor dit apparaat geen boeken kopen.
De Bookeen Cybook is een Franse eReader vergelijkbaar met het apparaat van Sony (maar niet gekoppeld aan een eigen winkel voor eBooks). Hij kost EUR449.
In China en Taiwan kunnen via Internet twee eReaders worden besteld die qua gebruiksmogelijkheden te vergelijken zijn met de Sony Reader: de Hanlin V3 (sinds kort op de markt onder de naam Readman) en de JCNIP 128.
Noodzakelijk voor een echte doorbraak
Voorlopig heeft iRex met de iLiad het rijk hier nog, maar de ontwikkelingen zullen snel gaan.
Voor een echte doorbraak van het eBook zullen naar mijn mening nog wel enkele verbeteringen aan de eReaders moeten worden gerealiseerd:
- introductie van full colour elektronisch papier
- de navigatie snelheid van de apparaten zal nog moeten toenemen
- het toevoegen van achtergrondverlichting
Heel belangrijk is ook dat de prijs van de apparaten drastisch omlaag gaat.
Een drijfveer kan zijn dat de eReader ook grote voordelen kan bieden voor het milieu: het gebruik van eBooks spaart papier, ruimte en transportkosten.
